بارزانی و یاریکەری کورد





لەم رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە ترسناکەدا کە رژێم و حکومەتەکانی بە لادا دێن و نەخشە و کەمایەتیەکانی دەلەرزن ، لە دایک بوونی یاریکەرێکی تازە دەبینین ، کە یاریکەری کوردە .
گەمەی دەوڵەتان لە سەدەی رابردوو ئازاری کوردی دا ، لەسەر نەخشە بە شێوەی کەمینە بەسەر عیراق و تورکیا و ئیران و سوریا دابەشی کردن . بێ پرسیار دابەشی کردن . جوگرافیا حوکمێکی گرێدراوی بەسەر ئەو میللەتەدا سەپاند و مێژووش بە واژۆکردن حوکمەکەی رازاندەوە . ئێمە دەربارەی نزیک بە٣٥ ملێۆن کورد ئەمڕۆ قسە دەکەین .

دە ساڵ پێش ئێستا ، کەسانێک بڕوایان وا بوو کە قەدەری کوردە چیرۆکەکانی ئازاریان لە چیاکان و دیمەنەکانی هەڵەبجە و شاڵاوەکانی ئەنفالیان پشتاوپشت بۆ بمێنێتەوە ، دەبێ بە ناچاریەوە زۆرداری ی شاڵاوەکانی بە تورک و عەرەبکردن قوت بدەن . سەرەڕای خۆلادان لە درکاندن و پێچەوانە ئیدیعاکردن لە مافەکانی گەلی کورد ، نکوڵی کردن لەو مافانە بەندێکی جێگیری پرۆگرامی حکومەتەکانی هەر چوار ووڵات بوو . لە نکاو سەرکێشی شێتانەی ئەمریکا بە داگیرکردنی عیراق ئەو یاریە جێگیرەی شکاند ، داگیرکردنی عیراق رووی نەدەدا ئەگەر هاوپەیمانی کوردی و شیعە بە ئاشکرا ئارەزووی روخانی بەهەر شێوە و شێوازێکی رژێمیان نەدرکاندبا ، بەمجۆرە شیعەکان بەغدا و کوردیش هەرێمی کوردستانیان بە پێ ی دەستووری کۆماری عیراقی فیدرالی وەرگرت .
بۆ یەکەم جارە لە مێژووی نوقمکراویان لە خوێن ، کورد ماوەی دە ساڵ لە سەقامگیری بەسەر ببات ، لەژێر ئاڵای خۆیان بژین ، سەرەڕای هێشتنەوەی ئاڵای عیراق . ئێستا منداڵەکانیان بە زمانی خۆیان دەخوێنن و گۆرانیەکانیان لە گۆڕەپانەکان دەڵێنەوە ، رێگا دروست دەکەن و زانکۆ بنیاد دەنێن ، وەبەرهێنەر و گەشتیار رادەکێشن . دە ساڵ پڕا و پڕ بوو لە دیمەن ، مەسعود بارزانی بە لێهاتوویی پیاوی دەوڵەت ، بەهەڵبژێردراوی ، سەرۆکایەتی هەرێم دەکات دوای ئەوەی بە لێهاتوویی گیانبەختکەر و سیاسەتمەدار سەرکردایەتی پێشمەرگەی کرد . جەلال تاڵەبانی لە نووسینگەی سەدام حوسێن دادەنیشێت و سەرۆکی عیراقە ، هۆشێار زێباریش سەرکردایەتی دیپلۆماسیەتی عیراق دەکات ، لە نێوان سێبەری ئەمریکا و دەستڕۆیشتویی ئێران لە بەرژەوەندی عیراق دەگەڕێت . دیمەنێکی تر هەیە کە گرنگیەکەی لەوانی تر کەمتر نیە ، لە فڕۆکەخانەی هەولێر فڕۆکەی کەسێک نیشتەوە ناوی رەجەب تەیب ئەردۆگانە ، میوانەکە لە نامەیەکی مێژووییدا گووتی ئەو رۆژەی کە مافەکانی کورد نادیدە دەگیرا بەسەرچوو نایەتەوە ، بارزانی دڵخۆشی خۆی شاردەوە و لەسەر ئەم دەستەواژەیە بڕیاری دا بنیاد بکات .

پرسیارم دەربارەی سەرەتای لاپەڕە نوێیەکانی نێوان تورکیای ئەردۆگان و کوردانی ئۆجەلان لە مەسعود بارزانی کرد ، بە دانپێدانانی رۆڵی خۆی لە هاندانی هەردوولا بۆ کورتکردنەوەی ئازار و گرتنە بەری رێگاچارەی سیاسی وەڵامی دامەوە و گوتی سەرکەوتنی ئەم پرۆسەیە رووداوێکی مێژوویی و وەرچەرخانێکی گەورە دەبێت لەسەر ئاستی ناوچەکە . دەسپێکردنی پرۆسەکەشی وەک ئاماژەی پەرەسەندنی واقیعیانەی هەردوو لا بینی . چونکە ئەم ململانێیە خوێن رۆیشتنی بەیەکەوەی کورد و تورکەکان بوو . پرسیارێکی ترم لە بارزانی ئەوە بوو ئایا سەقامگیری و پێشکەوتنی کوردستان هانی کوردی پارچەکانی تر نادات کە لاسایی نمونەی ئەم تەجروبەیە بکەنەوە ؟ وەڵامی دامەوە کە "هەرگیز کۆپی کردنی تەجروبەی کوردستان داواکراو نیە ، بارودۆخ و تایبەتمەندی و هاوسەنگی و هاوکێشە هەیە ، زوڵمی لە مێژینە نابێ پاڵنەر بێت بۆ سەرەڕۆیی ، داواکاری ی پارچەکردنی نەخشە و گۆڕینی سنورەکان نین ، شەڕمان ناوێت ، ژیانی ئاشتیانەمان دەوێت لەگەڵ تورک و عەرەب و فارس ، دەمانەوێت بکەری سەقامگیری و بوژانەوە بین ، بێگومانین کە کاتی زەوتکردنی ماف و پەراویز خستن بەسەرچووە ، کەلتوری دانپێدانەنان بە بەرامبەر کەلتورێکی روخێنەرە " . بارزانی ئازاری خۆی پیشان دا بۆ ئەو کوشتارە فراوان و روخانە بێ سنورو ترسناکەی سوریای هاوسنورمان دوچاری بووە ، مەترسی خۆی لە دابەش بوونێکی درێژخایەن نیشان دا کە ببێتە ژینگەی باڵادەست بوونی تووندڕۆکان . بوونی دەستی هەرێمی کوردستانی لە چەکدارکردنی کوردانی سوریا رەتکردەوە و هیوای بینینی ژیانی ئەو وڵاتە دراوسێیەی کرد لەسایەی دیموکراتیەت و ریزگرتن لە مافی هەموو پێکهاتەکان .

بارزانی رەتی کردەوە کە کێشەکان لەگەڵ مالیکی کێشەی کەسیی بن ، هەرچەند لە هەمان کاتدا دانی بەوە نا کە پەیوەندی لەگەڵ نەهجە زاڵەکەی بەغدا لە دەروازەی نەگەڕانەوە نزیک دەبێتەوە ، مکوڕیش بوو لەسەر ئەوەی کورد داواکاری زیاتریان نیە جگە لە ریز گرتنی دەستوور و رێککەوتنەکان ، بە ئاماژەدانیش بەوەی ئەم نەهجەی ئێستا کێشەیەکی قوڵی لەگەڵ پێکهاتەی عەرەبی سوننە هێناوەتە ئارا .

تورکیا لەگەڵ کوردی خۆی نەهجێکی تری لە رەفتارکردن هەڵبژارد ، لە سوریا کاتێک تۆپەکان بێدەنگ دەبن ، پێکهاتەی کورد لەسەر مێزی ئاشتەوایی ئامادە دەبێت ، کوردانی ئێران چاودێر دەبن لە چاوەڕوانی داهاتنی کاتیان . سەرکەوتنی هەرێمی کوردستان لە گۆڕینی چارەنوس پشکدارە .

دەربارەی ویستی منداڵانی پێشمەرگە پرسیارم لە بارزانی کرد ، بەخەندەوە گووتی " کۆمپیوتەر و تەکنۆلۆجیا و زانکۆ و هەلی کار و نەخۆشخانەیان دەوێت ، بەڵام لەم رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە پڕ گرێیەدا دەبێت ووریا بیت ، دەبێت ئامادەی جەنگ بیت بۆ ئەوەی روونەدات ".

داوای روونکردنەوەی هەستیاری ی نشینگەم کرد لە نێوان ئەحمەدی نەژاد و مالیکی و بەشار ئەسەد و رەجەب تەیب ئەردۆگان ، پێکەنی و تەنها گووتی " دەمانەوێت سنوورەکان بگۆڕین بۆ هەلی هاریکاری نەوەک هەلی پێکهەڵپژان ، لەسەرمانە بیر لە کەرامەتی ئینسان و ئابووری و فێرکردن بکەینەوە ، نەوەک گەڕانەوە بۆ دواوە ".

نووسینی (غەسان شەربل )رۆژنامەی (الحیاة)ی لەندەنی رۆژی ٨ی نیسانی ٢٠١٣ 
وەرگێڕانی لە عەربیەوە : ساسان عەونی
http://www.hawler.in/article3734-506.htm

Popular posts from this blog

لە پشت سەنگەری پێشمەرگە.. ئافرەتان، سەنگەری دڵنیایین

پارتی لە چوارچێوەی پرۆسەی چاكسازیی ناو حزبدا، لە ناو رێكخراوە جەماوەرییەكاندا گۆڕانكاری و چاكسازی لە پەیكەری رێكخراوەیی، بەرنامە، دیدگە، جۆریەتی كاركردن، دارایی و خۆبەڕێوەبردنی دەكات

دۆنالد ترەمپ وئاستەنگەکانی سیاسیەتی دەرەوە