میدیای كۆمه‌ڵایه‌تی و به‌رپرسیارێتی




پێش ئه‌وه‌ی باس له‌ میدیای كۆمه‌ڵایه‌تی بكه‌ین كه‌ راسته‌وخۆ به‌نده‌ به‌ داهاتنی ئینته‌ر نێته‌وه‌، ده‌مه‌وێت بپرسم ئینته‌رنێت چۆن ژیانمانی گۆڕی؟

 گرنگترین گۆڕان كه‌ ئینته‌رنێت به‌سه‌ر ژیانی ئێمه‌ی داهێنا ئه‌وه‌بوو كه‌ ئێمه‌ی لە كه‌سێكی (تاکێكی) کۆمەڵگا ئاساییەکان کردە تاکێکی كۆمه‌ڵگای جیهانی . تاکی کۆمەڵگای جیهانی به‌و مانایەی کە ده‌توانین كارلێكراو بین به‌ رووداوه‌كان و کاریگەر بین لە دروست کردنی روداوەکان و پەرەسەندنیان . به‌ بڕوای من ئه‌مه‌ گەو‌ره‌ترین گۆرانكاری بوو‌" جگە لە زۆر گۆڕانکاری تر" كه‌ ئینه‌ته‌رنێت به‌سه‌ر ژیانمانی داهێنا و ئێستا بۆته‌ پێداویستیه‌ك هیچی كه‌متر نی یه له‌ پێداویستیه‌ گرنگه‌كانی ژیان لە كاره‌با و ئامرازەکانی هاتوچۆ و په‌یوه‌ندی کردن و هتد .. بۆیە وای دەبینم ئینته‌رنێت خه‌ریكه‌ له ‌ریزبه‌ندی ئه‌و پێداویستیه‌ گرنگانه‌ی ژیان زوو زوو ریزبه‌ندی خۆی ده‌گۆڕێت و به‌ره‌و پله‌كانی سه‌ره‌وەی پێداویستیەکانی ژیان‌ هەڵده‌كشێت.
 یه‌كێک له‌ده‌رهاوێشته‌كانی په‌یدابوونی ئینته‌رنێت كه‌ ئێمه‌ی گۆڕی بۆ تاكێكی جیهانی ، پێویستیه‌كانی ئه‌و بوونە بوو به‌ تاكی جیهانی بۆ تێكه‌ڵاو بوونمان له‌گه‌ل یه‌كتری و پەیوەندی نێوانمان ، کە گرنگترینیان ‌میدیای كۆمه‌ڵایه‌تی یه‌ ، کە خەریکە دەبێتە رکابەرێکی سەرسەختی میدیای تەقلیدی و شوێن گرەوەی .. دیاردەی لەم شێوەیەش لەگەڵ دەرکەوتن و بەروپێش چوونی هەڵگری زۆر خاسیەت و سیفەت دەبێت کە جیاکەرەوە دەبێت ، بۆیە میدیای كۆمه‌ڵایه‌تی بە هەموو جۆرەکانیەوە خاسیه‌تی جیا جیای هه‌یه‌ ، به‌ڵام سێ لە گرنگترین خاسیه‌تەکانی ئەوەیە

  • میدیای كۆمه‌ڵایه‌تی له‌لایه‌ن تاكەکانە‌وه‌ به‌رێوه‌ ده‌برێت و پێویستی به‌ ناوه‌ند نی یه‌، پێویست نه‌بوونی ناوه‌ند له‌ میدیای كۆمه‌ڵایه‌تی واده‌كات كه‌سه‌كان یه‌كسان بن (یه‌كسانی له‌رووی په‌خشه‌وه‌) ، کە لە میدیای تەقلیدی ئەم یەکسانیە هەستی پێ ناکرێت و ئەوانەی لە خاوەن یان کەسانی دەزگا میدیاییەکان نزیکن زیاتر هەلی دەرچوون و بڵاوبونەوەیان هەیە .

  • خاسیەتێکی تر ئەو ئازادیە بێ سنوورەیە کە لە میدیای كۆمه‌ڵایه‌تی هەیە و له‌ میدیای ته‌قلیدی  بەو ئاستە نیە . بۆ نمونه سنوور و جۆری بابەتەکان.
  • یه‌كسانی له‌رووی پەیوەندیەوە (كۆمیونیكه‌شن‌) ،خاسیەتێکی گرنگی میدیای کۆمەڵایەتی نەمانی سنوور و مەودایە له‌نێوان كه‌سه‌كان  ، نه‌هێشتنی سنوور له‌ نێوان كه‌سانی ئاسیی و کەسایەتیە گرنگه‌كان . بۆ نمونه‌ ئەو تاکەی بە هیچ جۆرێک دەنگی نەدەگەیشتە کەسێکی باڵای سیاسی یان ئەستێرەیەکی دیاری وەرزشی یا هونەری لە جیهان ، ئێستا دەتوانێت بە نامەیەک پێ ی بگات وچاوڕێ ی وەڵامیشی لێ بکات .

ئه‌م خاسیه‌تانه‌و زۆر خاسیه‌تی تریش وای كردووه‌ و به‌رده‌وام وا ده‌كات كه‌ گرنگی میدیای كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ ژیانمان بەرەو پێش بچێت، کە هەر ئه‌و گرنگیه‌شە وای كردووه‌ كه‌ به‌رده‌وام رێژەی بەکاربەرانی ئه‌و میدیایه‌ له‌ به‌رز بوونه‌وه‌ دابن. بۆیەهەر دیارده‌یه‌ك کە دەبێتە پێكهێنه‌ری‌ ژیانی تاك لە كۆمه‌لگا بێگومان پێویست دەکات کە په‌یوه‌ست بێت به‌ به‌رپرسیارێتیەوە ، چونکە رۆلی هه‌یه‌ له‌ئاراسته‌كردنی ئاراستەکانی ئەو كۆمه‌ڵگایە.

 پرسیارێکی جەوهەری و گرنگ کە دەبێت بەردەوام بیکەین و بیوروژێنین ئەوەیە ، ئایا به‌رپرسیارێتیە‌كانمان لە میدیای كۆمه‌ڵایه‌تی هەر لە (به‌رپرسیارێتی نیشتمانی، یاسایی ، كەلتوری ، كۆمه‌ڵایه‌تی و ئاكارو ویژدان و تاد.. ) چۆن پیادە دەکەین ؟ ئایا لە ئاستی ئەو بەرپرسیارێتیانە داین ؟ئایا توانیومانە بەرپرسیارانە لەگەڵ رەهەندەکانی ئەو دەرکەوتەیە مامڵە بکەین ؟ ئەمە و زۆر پرسیاری تر جێ ی باس و گفت و گۆی زیاترن و دەکرێ بابەتەکەی پێ دەوڵەمەند بکەین .
 

کورتکراوەی بابەتێکە کە لە مانگی ئابی ٢٠١٣ پێشکەش بە کۆمەڵێک چالاکوانی ئەم میدیایە کراوە .

Popular posts from this blog

لە پشت سەنگەری پێشمەرگە.. ئافرەتان، سەنگەری دڵنیایین

پارتی لە چوارچێوەی پرۆسەی چاكسازیی ناو حزبدا، لە ناو رێكخراوە جەماوەرییەكاندا گۆڕانكاری و چاكسازی لە پەیكەری رێكخراوەیی، بەرنامە، دیدگە، جۆریەتی كاركردن، دارایی و خۆبەڕێوەبردنی دەكات

دۆنالد ترەمپ وئاستەنگەکانی سیاسیەتی دەرەوە